Input-artikel over de gezinsjeugdgroep

Iedereen is welkom om deel uit te maken van de „familie van God“. Hier voelen zelfs singles, oma’s, kinderen uit de buurt, alleenstaande moeders … zich thuis. De bijeenkomsten worden georganiseerd door gezinnen of kleine teams uit de gemeente. Geen perfecte organisatie, geen tot in de puntjes uitgewerkt programma, maar gemeenschap, spel, plezier, gesprekken, spontaniteit, elkaar dienen, bemoedigen en ervaringen uitwisselen staan centraal.

Ongeluk – de parkeerval

Mark (naam veranderd), 16 jaar oud, tot voor kort nog volkomen onopvallend. Getalenteerd voetballer, gemiddelde leerling op de handelsschool, voormalig lid van de jeugdgroep, ... dit beeld barst als een zeepbel met het onverwachte telefoontje van de politie: „Uw zoon is voor de tweede keer betrapt met een gestolen brommer!“ Als door de bliksem getroffen verstomt de moeder bij dit slechte nieuws. Dat kan toch niet waar zijn! – Natuurlijk, Mark had de afgelopen weken steeds meer problemen veroorzaakt. Zijn cijfers gingen achteruit. En dan waren er ook nog steeds van die rare types die naar hem vroegen. Met hen ging hij skateboarden of hing hij urenlang rond in het park. Naar de jeugdgroep wilde hij al lang niet meer. - „Ik kom meteen naar het bureau om hem op te halen!“, antwoordde de verbijsterde moeder. Maar voordat ze vertrekt, belt ze Jürgen (naam veranderd) op. Jürgen is niet alleen jeugdleider. Hij is veel meer dan dat: de tieners hebben nog vertrouwen in hem. Ze sturen hem sms’jes. Ze zoeken hem op als ze in de problemen zitten. Hij is degene die hen opneemt en accepteert zoals ze zijn. Hij is degene die hen opzoekt waar ze zich bevinden: in rokerige cafés, op het voetbalveld, op school of zelfs bij de politie! Menig tiener heeft al een weekend bij hem doorgebracht en kon daar zijn frustraties kwijt. Hij is degene die bemiddelt tussen tieners en ouders. Niet in de rol van ‘begeleider’ – wat hij doet, doet hij uit oprechte liefde voor hen. Enige voorwaarde: de tieners moeten de relatie met hem zelf willen. Jürgen wil hen helpen hun pijn, teleurstellingen, problemen enzovoort onder woorden te brengen en niet zomaar te verdrinken of zich af te reageren. De tijd die hij aan de tienerbijeenkomst besteedt, is gering in vergelijking met deze persoonlijke begeleidingen. Jürgen is geen beginnende tienerbegeleider. Hij is bijna 40 en kan bogen op heel wat ervaring. De ouders waarderen zijn deskundige hulpvaardigheid net zozeer als de jongeren. Hij heeft zelfs de ‘moederkoffiebijeenkomst’ bedacht, waarvoor hij betrokken moeders regelmatig uitnodigt. Daar kunnen allerlei vragen en zorgen worden uitgewisseld en kan men nieuwe moed putten.

Jürgen is voor mij een zeldzaam voorbeeld van hoe jeugd- en tienerwerk niet vastloopt in het programma. Een gemiddelde jonge begeleider zou zijn taak nauwelijks kunnen vervullen. En toch wordt hij steeds noodzakelijker – ja, zelfs een onmisbare must voor ons jeugdwerk. Meer dan ooit hebben we geen programma’s nodig, maar straatwerkers, bemiddelaars (bijvoorbeeld tussen ouders en kinderen) en opvangplekken voor onze kinderen. Meer dan ooit zijn we gedwongen om ons te verdiepen in de leefwereld van onze jeugdleden en tieners om hen verder te helpen. We zijn genoodzaakt een dialoog aan te gaan met hun ouders, leraren, vrienden, ... Het ligt voor de hand dat het leidingteam voor deze veelomvattende taak meestal overbelast is. Zelfs Jürgen zou dat zijn, als hij niet verschillende contacten met gespecialiseerde instanties zou onderhouden. Hieronder wil ik een manier laten zien om het jeugdwerk uit te breiden, die gedeeltelijk aan de bovengenoemde behoefte tegemoetkomt: de gezinsjeugdgroep.

Hele gezinnen winnen voor het Rijk van God

De gemeente F. organiseert al geruime tijd regelmatig interessante bijeenkomsten voor de familieleden van de jeugdleden en tieners. Iedereen is welkom – ‘familie’ wordt niet zozeer in genetische zin gezien, maar veeleer in ‘geestelijke’ zin. Iedereen is uitgenodigd om deel uit te maken van de ‘familie van God’. Zelfs alleenstaanden, oma’s, kinderen uit de buurt, alleenstaande moeders … voelen zich hier thuis. De bijeenkomsten worden georganiseerd door gezinnen of kleine teams uit de gemeente. Geen perfecte organisatie, geen tot in de puntjes uitgewerkt programma, maar gemeenschap, spel, plezier, gesprekken, spontaniteit, elkaar dienen, bemoedigen en ervaringen uitwisselen staan centraal.

Interessant genoeg is in de westerse landen de behoefte aan een hecht gezin de afgelopen jaren weer toegenomen. Aanbod voor gezinnen wordt steeds populairder. De gemeente van Jezus moet zich opnieuw op deze behoefte richten. Te lang heeft zij ruimte gegeven aan de tijdgeest van het individualisme. Te lang heeft zij eenzijdig de indeling in leeftijdsgroepen bevorderd en hier en daar onbedoeld ook het gezin verzwakt. Ouderlijke verantwoordelijkheden werden te sterk aan de gemeente gedelegeerd.

Ik reken er vast op dat God ons zal zegenen als we beginnen om meer gezinsgericht te werken. Onze gemeente, of beter gezegd onze gemeenschap, zou voor gezinnen uiterst aantrekkelijk moeten zijn. Hoe dit er in detail uit kan zien, moet de Heilige Geest ons opnieuw openbaren. Het ontbreekt ons aan wijsheid en voorbeelden. In het praktijkgedeelte breng ik enkele schijnbaar absurde ideeën naar voren, met de uitdaging om ze niet af te kraken, maar te zaaien.

Een gezinsgerichte jeugdgroep lijkt mij hier een doorslaggevende rol te spelen – deze vormt de natuurlijke brug tussen het gezin en de gemeente. Ik ben er vast van overtuigd dat een gemeente enorm veel zou winnen als zij meer alseen ‘grote familie’zou functioneren. Daarmee wil ik aangeven dat het mij niet alleen om het welzijn van individuele gezinnen gaat – ik ben me ervan bewust dat de gezinnen slechts een deel uitmaken. Centraal staat het‘gezinsdenken’in de gemeente. Tot deze familie behoren alle leden!

• Waar worden de kansen van het gezin benut?
• Waar houdt het gemeentelijke programma rekening met het gezin?
• Waar ondersteunt de gemeente het gezin in de praktijk?
• Waar verzwakt of belast de gemeente het gezinsleven? Waar drijft zij de gezinsleden uit elkaar?
• Welke plaats neemt het gebed in voor gezegende gezinnen?
• Hoe gaan we om met de gevolgen van een gezinsvijandige omgeving (eenoudergezinnen, echtscheidingen, ...)?
• Waar en hoe ontstaan er spanningen tussen gezinnen onderling of tussen gezinnen en individuen?
• Waarom dopen we de kinderen pas als ze tieners zijn of nodigen we ze pas uit voor het avondmaal na de zogenaamde catechese?
• Waar worden gezinsthema’s in de gezinskring besproken? 

Gezinnen beleven vreugde – fantasie – vrede

In dit gedeelte probeer ik een schat aan ideeën aan te reiken voor gezinnen en voor gezinsgericht jeugdwerk binnen de jeugdgroep of de gemeente. Voor sommige daarvan is zelfs samenwerking buiten de plaatselijke gemeente nodig.

Leren om anders te denken – het thema ‘gezin’ aan de orde stellen

• Bijbelstudie over het thema gezin en de gemeente als gezin
• Video's en boeken uitwisselen en verwerken in de vorm van seminars, prikborden, ideeënbakken, wedstrijden, fotogalerijen, fototentoonstellingen, dagboeknotities, ABC-verzameling, ...
• Concrete voorbede
• Gastsprekers uitnodigen
• Doelen formuleren en een uitvoeringsplan opstellen 

De gemeente als familienetwerk

Inzet waarbij verschillende leeftijdsgroepen samenwerken en het openstaan voor de naaste (zie de barmhartige Samaritaan) zijn cruciaal:

• Jongeren bieden aan om op kinderen te passen
• Ervaren, oudere mensen delen verhalen uit hun rijke levenservaring en geven praktische wijsheden door, of helpen concreet mee in het huishouden, bij de opvoeding van kinderen, ...
• Wederzijdse schoonmaakhulp (schoonmaakfeestjes), kinderopvang, zodat een echtpaar eens een weekendje weg kan of een huwelijksbon voor een huwelijksseminar
• Materiële hulp, een sociaal fonds, gezamenlijke boodschappen (bijvoorbeeld rechtstreeks bij de boer), het uitlenen van een auto of andere spullen, vervoer, ...
• Samen vormgeven van de vrije tijd, de vakanties, familiefeesten, ...
• Gezinskringen, gezinnen helpen bij het vormgeven van de kerkdienst, verzorgen toneelstukjes, muziek, geven getuigenissen, organiseren samen kinderprogramma’s, ...
• Gezinnen openen hun deuren voor eenzame mensen en alleenstaande ouders en nodigen hen door hun gastvrijheid uit om deel te nemen aan hun gezinsleven
• Gemeenschapsruimtes als leefruimtes, bijvoorbeeld een zithoek, verschoontafel, potje, kinderstoelen, ingelijste foto’s, speeltoestellen die beweging stimuleren, kledingkist, … – juist in de herinrichting van de gemeenschapsruimtes zie ik enorme kansen. We moeten ons afvragen of ons begrip van de gemeente(ruimtes) in sommige opzichten niet oudtestamentisch of zelfs traditioneel kerkelijk is, waardoor de kerkruimtes tot heilige zalen worden gemaakt. Daar spreekt het Nieuwe Testament niet meer over – het spreekt over de tempel en denkt aan ons, die Gods kinderen zijn. Juist onze kinderen ervaren dit onbewust als beperkend, als afstotelijk. Onze kinderen moeten al op school, in de meeste gezinsvijandige woningen … ‘braaf’ zijn – en in de gemeente natuurlijk nog veel meer, anders storen ze en brengen ze hun vrome ouders in verlegenheid.
• Vastendag, soepdag, workshops, gezamenlijke evangelisatie-acties, meer uitwisseling (vraag-en-antwoord-quizspelletjes)
• Bijbellezen in het gezin
• Middag voor echtparen, parallel aan de jeugdgroep
• Moederschapsverlof

Gezinsgericht, missionair jeugd- en gemeentewerk

• Organisatie van kinderfeestjes (verjaardagsfeestjes), het ter beschikking stellen van de gemeenschapsruimtes voor gezinsactiviteiten, ...
• Winterkinderspeelplaats in de gemeenschapsruimtes, kinderopvang in grote winkelcentra of in de gemeente tijdens speciale winkeltijden,
• Organisatie van seminars (opvoeding, huwelijk, partnerschap)
• Gezinsuitstapjes, betaalbare belevenis- en avontuurlijke gezinsvakanties, waarbij het gezin ‘alles’ samen beleeft en niet weer in leeftijdsgroepen wordt verdeeld!
• Vader-kind- of moeder-kind-ervaringen
• Creatieve week, knutselcursussen, hobbyweek, kookcursussen ... en workshops, interactief kindercircus voor het hele gezin
• Poppentheater en andere theatervormen
• "Televisieserie Family Live!"
• Sportweek, gezinsgymnastiek, nieuwe spellen, ...
• Speelgoeduitleen, eventueel videotheek, cassettotheek, bibliotheek, ...
• Pure natuurbeleving, wandelingen, eropuit trekken en ontdekken, ...
• Vrijetijdsactiviteiten voor moeders
• Gezinsjeugdgroep – enkele programma-voorbeelden van het gezinsuitje in Uznach:
• Uitstapje naar de waterval en ontdekking van een ruïne
  • Spelen en zwemmen
  • Noah: picknick en barbecue
  • Theater spelen
  • Speurtocht
  • Uitstapje met inline-skates of de fiets
  • Rodelen of skiën
  • T-shirt bedrukken
  • Familie-oriëntatieloop
  • Uitstapje naar de dierentuin
  • Boottocht op de Linth
  • Nieuwe spellen
  • Touwbrug met de jeugdgroep
  • Bezoek aan een hondentrainer met als thema 'gehoorzaamheid'
  • Familieolympiade

Zo zou het kunnen zijn

T. schreef zichzelf en haar gezin voor de tweede keer in voor het gezinsuitje. Hoewel haar man Jezus nog nauwelijks kende, ging hij graag mee. Hij genoot van de vrolijke, oprechte gemeenschap. Natuurlijk waren hun jongens ook graag van de partij. Als ze vandaag aan het uitje terugdenken, herinneren ze zich vooral de indrukwekkende ochtendwandeling naar de hoogste berg in het dal – de zonsopgang op de alpenweide en het geluksgevoel op de top. Na het uitje ging hun vader regelmatig mee naar de kerk en aanvaardde al snel Jezus als zijn Verlosser.

Andere ouders leerden tijdens de gezellige gezinsmiddagen hoe veelzijdig en spannend het samen op pad zijn kan zijn. Zelfs tieners kwamen uit hun schulp en gingen helemaal voor actie. Gezinsjeugdgroep – een waardevolle investering voor de nieuwe eeuw!