Musical – een project dat aanslaat

Muziek heeft van oudsher een bijzondere plaats in de christelijke gemeenschappen. Muziek is hier een gemeenschappelijk goed – iedereen kan en mag meedoen. Van deze ervaring kan gebruik worden gemaakt. Voor een musicalproject bijvoorbeeld kunnen veel kinderen worden aangetrokken die zich in geen enkele andere christelijke groep op hun gemak zouden voelen

Dit artikel is afkomstig uit het tijdschrift „Forum“. 

Musical als lokaal kamp

Er zijn verschillende organisatorische manieren om een musical in te studeren: wekelijks, verspreid over een langere periode, als kamp of juist als lokaal kamp. De keuze hangt altijd af van de doelstelling.

Het lokaal kamp biedt bijzondere mogelijkheden: bijvoorbeeld als vakantieaanbod voor kinderen die thuis in het dorp zijn gebleven. Voor dergelijke aanbiedingen bestaan vaak speciale promotiekanalen (vakantiepas) – die daarmee indirect ook dienen als reclamedrager voor bestaande kindergroepen.

Een lokaal kamp houdt in: gedurende een week komen de kinderen dagelijks van ’s ochtends (ca. 9.00 uur) tot ’s avonds (ca. 18.30 uur), inclusief lunch en avondeten, naar de repetities. Door de dagelijkse ontmoetingen kunnen relaties worden opgebouwd en verdiept. Door de nacht in hun eigen bed door te brengen, krijgen de kinderen bovendien voldoende slaap. Ook de begeleiders krijgen zo pauzes om verdere voorbereidingen te treffen en nieuwe energie op te doen.

Tradities creëren

Als het aanbod elk jaar wordt aangekondigd, raken steeds meer kinderen en hun ouders ervan op de hoogte. Het geheel wint ter plaatse aan aantrekkingskracht. Zo vindt de zangweek in Gossau elk jaar plaats in de eerste week van de herfstvakantie. Het evenement geniet een steeds grotere populariteit. Terwijl er het eerste jaar nog 23 deelnemers waren, waren dat er afgelopen herfst – het vijfde jaar dat het evenement werd gehouden – al 85, waarbij ongeveer twee derde van hen verder geen directe band met de jeugdgroep had.

Doel - Dagindeling

De kinderen met hun wensen en behoeften staan voorop. Er moet een band met hen ontstaan die gekenmerkt wordt door liefde en respect. Ze moeten merken dat ze waardevol zijn voor de begeleiders en dat ook Jezus hen kent en van hen houdt zoals ze zijn.

Een ander doel is natuurlijk ook een goede voorstelling aan het einde van de week. Het moet een succeservaring worden voor begeleiders en kinderen en een positieve indruk achterlaten in het dorp. De inhoud van de musical moet het publiek aanspreken en tot nadenken stemmen.

We zijn het publiek een goede voorstelling verschuldigd.

Het is niet altijd eenvoudig om deze twee hoofddoelen met elkaar te verzoenen. Het is een evenwichtsoefening tussen de ambitie om een perfecte presentatie neer te zetten en de moed om af en toe een steekje over te slaan in het belang van de kinderen.

De elementen

Koorrepetitie

Er moet goed worden overwogen of de kinderen al voorafgaand aan de zangweek een oefen-cd moeten krijgen, waardoor ze de liederen tijdens de koorrepetities al min of meer kennen. In Gossau werd tot nu toe afgezien van een dergelijke cd. Daardoor werden de koorrepetities des te intensiever. Voor volwassenen is het nauwelijks voorstelbaar, maar het is een feit dat de kinderen tijdens de week zo’n 12 liederen met gemiddeld 2 coupletten uit het hoofd leren. Daar zit veel werk achter, grote concentratie (vooral voor de jongere kinderen) en een enorme trots wanneer het doel is bereikt.

Theaterrepetitie

Theater spelen is vaak erg in trek. Het loont de moeite om het theater zo uit te breiden dat tot 50 kinderen een rol kunnen spelen. Ze krijgen hun tekst al vóór het begin van de zangweek, maar hoeven die nog niet uit het hoofd te kennen. Daar is tijdens de week genoeg tijd voor. Bovendien leren ze hun rol tijdens het spelen op het podium vanzelf.

Tijdens de theaterrepetities worden de acteurs in groepen ingedeeld om samen met een begeleider de scènes te oefenen. Het gaat er nu om de tekst met de juiste klemtoon en luidheid uit het hoofd te leren. Een scène wordt meteen op het podium gerepeteerd.

Als de kinderen even afleiding nodig hebben, is er in deze tijd ook ruimte voor een spelletje. Als de tekst hen tegen het einde van de week uit de oren hangt, is er de mogelijkheid om in plaats daarvan aan de songteksten te schaven.

Omlijsting

Kinderen die niet meespelen in het toneelstuk, werken in deze tijd aan de omlijsting. In kleine groepjes helpen ze mee met het ontwerpen van het decor of het maken van rekwisieten, knutselen ze de zaalversiering, de versiering van de ingang of de collectemanden, delen ze in het dorp uitnodigingen voor de voorstelling uit of ontwerpen ze op de computer het programmaboekje.

Pauzes

...zijn erg belangrijk. Ze dienen om even tot rust te komen, of het nu gaat om buiten spelen, kastanjes verzamelen, gezelschapsspelletjes spelen, schilderen,... Hier hoeft voor één keer geen prestatie te worden geleverd. De kinderen kunnen zelf bepalen hoe ze deze tijd invullen. De begeleiders moeten zeker meespelen en de banden met de kinderen onderhouden. 

Time-out

Kleine groepjes van maximaal acht kinderen, ingedeeld naar leeftijd en geslacht, komen samen met hun begeleider op een rustige plek. Hier lezen ze samen in de Bijbel en praten ze over hun indrukken. Vaak wordt deze tijd door de kinderen aan het einde van de zangweek beschreven als de mooiste. Hier keert de rust terug. Er is tijd om verhalen te delen. Het persoonlijke komt hier aan bod en iedereen wordt erbij betrokken. 

De begeleider heeft de tijd om op zijn kinderen in te gaan en hen Gods boodschap uit te leggen. Dit is niet altijd even gemakkelijk, want de achtergrondkennis van de afzonderlijke kinderen kan sterk variëren. Overigens: de groepsleider is ook tijdens de pauzes, bij de voorbereiding, ... verantwoordelijk voor zijn kinderen. Zo is gegarandeerd dat geen van de kinderen in de massa verdwijnt.

Uitstapje

Een middag of avond moet eens in een heel andere setting plaatsvinden. Een bosspel, buiten koken, een uitstapje – iets wat de kinderen leuk vinden, zorgt voor de nodige afleiding!

Algemene repetitie / Hoofdrepetitie

Op donderdagmiddag vindt de generale plaats. Voor het eerst wordt het geheel in één keer doorlopen. Daarbij kan de theaterregisseur de laatste wijzigingen aanbrengen, kan de dirigent indien nodig een couplet nogmaals herhalen en kunnen de technici de belichting en het geluid definitief afstellen. Bij de hoofdrepetitie op de laatste dag moet dan alles kloppen.

Voorstellingen

Het hoogtepunt van de hele week is zonder twijfel de voorstelling voor publiek. Hoe dichter het moment nadert, hoe sterker de kriebels worden. Achter de gordijnen en coulissen heerst spanning – maar bij elk optreden groeit ook de vreugde en opluchting over een geslaagd project. Het is alleen jammer dat de hele musical na zo’n intensieve repetitieperiode maar één keer kan worden opgevoerd! Het loont de moeite om tijdig op zoek te gaan naar een tweede locatie voor de voorstelling.

Met enkele liedjes uit de musical kan bovendien een (gezins)kerkdienst in de gemeente worden verrijkt. 

Wat blijft er over na zo’n gezamenlijk project? Zeker meer dan een paar mooie herinneringen. De belangrijkste winst ligt op persoonlijk vlak. Uit de intensieve samenwerking groeit vertrouwen. Wat zouden de kinderen zijn zonder hun leiders, die hen ondersteunen en meeleven! Maar tegelijkertijd zouden de begeleiders niets kunnen bereiken zonder kinderen die hun talenten inzetten en hun uiterste best doen. Iedereen is nodig, iedereen kan op de ander rekenen – en dat smeedt een hechte band!

Belangrijke punten in het kort

Begeleiders

Hoe meer kinderen, hoe meer begeleiders er nodig zijn. Misschien is het team te klein om een project van deze omvang te realiseren. Waarom zou je dan niet in een andere gemeente om ondersteuning vragen? Zelfs als ze zich 'slechts' per uur inzetten, helpt dat al enorm.

Deelnemers

In Gossau doen kinderen uit de 1e tot en met de 7e klas mee. Voor de allerkleinsten is het een heel zware week en een enorme prestatie. De grote leeftijdsspreiding heeft als mooi neveneffect dat oudere kinderen verantwoordelijkheid nemen voor de jongere kinderen en hen helpen waar dat nodig is.

Muziek

De instrumentalisten komen uit de gemeente, uit de kennissenkring en uit de kring van ouders. Er moet gedurende de hele week ten minste één pianist aanwezig zijn, met name voor de koorrepetities. De anderen komen bijvoorbeeld ’s avonds bijeen voor hun repetities. Bij de generale repetitie en de hoofdrepetitie moeten absoluut alle deelnemers aanwezig zijn.

Als er zelfs met de beste wil van de wereld geen instrumentalisten te vinden zijn, zijn er voor sommige musicals playback-cd’s beschikbaar.

Kleding

Het loont de moeite om voor alle zangers dezelfde T-shirts te laten maken. Het koor straalt zo een duidelijke eenheid uit, zowel voor het publiek als voor de deelnemers. Bovendien is een T-shirt uitstekend geschikt als reclamedrager. De kinderen kunnen het al van tevoren dragen.

Techniek

De technische inspanning mag niet worden onderschat. Met wat ervaring kun je al met eenvoudige middelen een sterk effect bereiken. Daarbij hoef je lang niet elk apparaat zelf aan te schaffen. Veel kun je voor weinig geld huren.

Infrastructuur

In het beste geval kunnen de repetities direct op het podium plaatsvinden waar de voorstelling wordt gegeven. Hiervoor moeten er voldoende nevenruimtes voor het programma beschikbaar zijn. Waar dit niet mogelijk is, is de benodigde infrastructuur wellicht te vinden in een naburig gemeenschapscentrum of een schoolgebouw.

Financiën

Een musicalproject is niet gratis. Huurkosten voor de voorstellingslocatie, techniek, enzovoort, lopen in de papieren. Ook de gezamenlijke maaltijden die aan de kinderen worden aangeboden, kosten geld. Daarbij komen nog knutselmateriaal, rekwisieten, decors, bladmuziek en nog veel meer.

De kinderen moeten een deel van het bedrag zelf betalen. Dit hoeft echter niet de volledige kosten te dekken. Andere inkomstenbronnen zijn de collecte (die naar ervaring goed opbrengt), eventueel ook sponsors die in het programmaboekje adverteren, of particuliere donateurs.

Reclame

Goede reclame loont in ieder geval de moeite. Het publiek moet van dit project op de hoogte zijn – een bezoek is de moeite waard!

Afhankelijk van de situatie kunnen uitnodigingen in de brievenbussen worden verspreid en kunnen posters goed zichtbaar worden opgehangen. Posters in A0-formaat werken bijzonder goed, maar zijn niet bepaald goedkoop. Het kan de moeite waard zijn om bepaalde wijken intensiever te promoten.

Ook een advertentie of een kort artikel in de krant, voor en na het optreden, kost niet veel moeite.

• Inhoud en afbeelding: Forum Kind, nummer 2/02, pagina’s 16 - 19. Een musical instuderen met kinderen tijdens een kamp ter plaatse. Ervaringen, tips en informatie. © Copyright www.forum-kind.ch
• Auteur: BarbaraWalter studeerde aan het Theologisch-Diaconisch Seminar in Aarau. Ze is kleuterleidster en werkte tot enkele jaren geleden bij de BESJ