Spionagespel – een klassieker

The Spy Game ...

is een absolute klassieker onder de spannende buitenspellen. 

Maar hoe werkt het precies? Voor iedereen die het nog nooit heeft gespeeld, volgt hier een korte en bondige uitleg.

Achtergrond

Het Spionagespel is een tactisch spel. Meer nog dan bij de meeste andere buitenspellen zijn slimme tactieken hier belangrijker dan fysieke kracht en uithoudingsvermogen. Dit maakt het spel zo aantrekkelijk, maar het stelt ook eisen aan de kinderen. Daarom is het essentieel dat ook oudere kinderen aan het spel deelnemen. Het is ook zeer geschikt voor tieners.

In de klassieke versie krijgen alle teams een schat. Elke groep krijgt een gemarkeerde boom toegewezen. Binnen een bepaald aantal stappen van de boom moeten ze hun schat verstoppen, zodat ten minste één hoek nog zichtbaar is (de leiders bepalen wat als een „hoek“ geldt).

De ranglijsten

Wat het spionagespel zo bijzonder maakt, is de confrontatie tussen tegenstanders. Spelers worden ingedeeld in rangen, net als in een leger. Deze rangen zien er bijvoorbeeld als volgt uit:

• Generaal (1) 
• Kolonel (2) 
• Luitenant (4) 
• Soldaat (4) 
• Spion (1)

De getallen tussen haakjes geven de mogelijke verdeling weer voor een groep van 12 kinderen. Afhankelijk van het aantal deelnemers kun je natuurlijk het aantal rangen verminderen of rangen toevoegen, zoals sergeant, majoor, enz.

Wanneer twee tegenstanders elkaar tegenkomen, leggen beiden hun kaarten open. De speler met de hoogste rang wint. De andere moet de gevangenis in en daar een bepaalde tijd doorbrengen. Bij een gelijkspel gaan beiden ongeschonden verder.

Nu komen we bij de enige uitzondering die de generaal van zijn onkwetsbaarheid en de spion van zijn onvermijdelijke ondergang redt: de spion is de enige die de generaal kan verslaan. Hij kan echter door alle anderen worden verslagen. Dit geeft deze sleutelrol zijn bijzondere aantrekkingskracht – en daarom draagt het spel zijn naam.

Het spel

Het doel van het spel is om de schat van een andere groep te zoeken. Voor de groepen betekent dit dat ze een evenwicht moeten vinden tussen zoeken en verdedigen. Naast tactiek is ook een scherp observatievermogen vereist: vanuit welk gebied word je het meest agressief verdreven?

De gevangenis bevindt zich in het midden van het speelveld. Een scheidsrechter ziet erop toe dat de „gevangenisstraf“ daar correct wordt uitgezeten.

Het team dat als eerste een schat vindt, is de winnaar.

Enkele opmerkingen

Aangezien de spelregels ingewikkelder zijn dan bij andere versies van het spel, is het erg belangrijk om de regels duidelijk uit te leggen. Vooral jongere kinderen moeten ze goed begrijpen.

Aangezien maar heel weinig kinderen ooit in het leger hebben gezeten of de hele tijd oorlogsfilms kijken, kennen ze de rangorde niet per se uit het hoofd. Daarom is het de moeite waard om kaarten te maken die in grootte verschillen. Behalve bij de spion wint de grotere kaart altijd.

Het is erg belangrijk om duidelijk vast te leggen of en wanneer rangen onder de spelers kunnen worden geruild.

Bij jongere kinderen kun je wat begeleiding bieden bij het bepalen van de tactiek: is het echt een goed idee om de generaal aan de zwakste speler te geven? Moet die speler aanvallen of verdedigen? Hoe kun je de spion het beste bij de vijandelijke generaal krijgen? Welke rangen moet ik gebruiken om beter te kunnen ontsnappen?

Variaties

Natuurlijk kan dit spel op allerlei verschillende manieren worden gespeeld.

Je kunt bijvoorbeeld een doel stellen dat totaal iets anders is dan de schat. Het concept van het ‘spionagespel’ kan als een vorm van confrontatie in de meeste buitenspellen worden verwerkt.

Natuurlijk kan het spel ook door pacifisten worden gespeeld. De rollen kunnen aan vrijwel elk thema worden aangepast: farao’s, kamerheren, enzovoort, in Egypte; vliegdekschepen tot onderzeeërs; Gessler tot Tell in Zwitserland; enzovoort. 

• Tekst en afbeelding: Forum Kind , nummer 3/06, pagina 28. Het klassieke „Spy Game“, een buitenspel dat ook geschikt is voor tieners en jongvolwassenen. © Copyright www.forum-kind.ch
• Auteur: Adrian Hofmann, Jeugdgroep Henggart