Zobowiązania – Prawa Ruchu Skautowego

Rytuały wzmacniają wspólnotę i przypominają o obowiązujących zasadach.

Prawa Ruchu Skautowego

Rytuały wzmacniają wspólnotę i przypominają o obowiązujących zasadach. Potwierdza to Isabel Mutti, kierowniczka kantonalna ruchu skautowego w kantonie Berno.

W „harcerce” co tydzień spotykają się dzieci z najróżniejszych środowisk, tworząc zgraną wspólnotę. Jak ważne są w tym kontekście wspólne wartości i ustalenia? Isabel Mutti: Aby móc kierować grupą i utrzymać jej spójność, potrzebne są ustalenia i podstawowe wartości dotyczące zachowania oraz przekonań w grupie. Budują one poczucie odpowiedzialności, sprzyjają identyfikacji i przekazują poczucie przynależności. Już sam wspólny cel jest pierwszym ustaleniem. Bez celu i zadań społeczność nie może istnieć.

W jaki sposób zobowiązania i rytuały mogą pomóc w pełnieniu roli głównej prowadzącej? Główna prowadząca wspiera kompetencje społeczne i osobiste dzieci. Rytuały pomagają jej wzmacniać poczucie wspólnoty w grupie. Gdy traci się z oczu cel, zadania pozostają niewykonane lub nie przestrzega się ustaleń, wspólne rytuały mogą ponownie „wskazać właściwą drogę”. Zobowiązania – rozumiane jako wspólnie podjęta deklaracja intencji – mogą służyć do określania i dokumentowania postępów grupy lub poszczególnych osób.

Czym są dla Ciebie zobowiązania: narzędziem przywództwa, narzędziem budowania zespołu czy katalogiem środków dyscyplinujących? Trochę z każdego. Dzięki uzgodnieniom, jako liderka, mogę kierować grupą w pożądanym kierunku. W ten sposób jest to narzędzie przywództwa. Dzięki wspólnemu opracowaniu i wiążącemu charakterowi zobowiązania można uwzględnić życzenia i wymagania grupy. W tym sensie jest to narzędzie budowania zespołu. Jednocześnie jest to jednak środek dyscyplinujący, gdy umowy są łamane.

Jak postępujesz przy wprowadzaniu nowego rytuału? Czy to ty go narzucasz, czy też powstaje on samodzielnie z inicjatywy dzieci? To, czy narzucam rytuał, czy jest to życzenie dzieci lub grupy, czy też powstaje on w trakcie wspólnego życia grupy, jest u mnie bardzo zróżnicowane. Moim zdaniem wszystkie trzy sposoby powstawania mogą i powinny mieć miejsce. Często wyraźne rozróżnienie i tak nie jest możliwe. Na przykład w naszej grupie harcerskiej wszystkie dzieci na zmianę rysują i opisują przeżyte popołudnia w książce grupowej. Podstawę, czyli samą książkę, zapewniłem ja. O tym, jak dzieci ją zaprojektują, decydują one same. Drugim przykładem jest „Prawo skautowe”. Podstawowy rytuał jest wszędzie dokładnie taki sam. To, kiedy jest recytowane lub jak jest realizowane w praktyce, jest różnie traktowane we wszystkich oddziałach skautowych. Grupa ma więc swój wkład w kształtowanie tego rytuału.

Czym dokładnie jest Prawo Skautowe? Prawo to zasady współżycia społecznego. Opiera się ono na celach ruchu skautowego i brzmi: być otwartym i szczerym; rozumieć i szanować innych; oferować naszą pomoc; szukać radości i dzielić się nią; podejmować decyzje i ponosić odpowiedzialność. Aby zasady, rytuały lub zobowiązania były przestrzegane, członkowie muszą rozumieć sens tych zasad. Muszą mieć jasność co do znaczenia poszczególnych punktów. Tylko w ten sposób mogą się ich trzymać. Dotyczy to nie tylko harcerstwa. Nasze „Prawo” często stanowi wytyczną na całe życie, wykraczającą daleko poza okres harcerstwa.