Biegi na orientację i wiele innych atrakcji

Wprowadzenie

W ostatnich latach dokładnie zbadano wpływ biegu na orientację na środowisko naturalne. Oczywiście sam w sobie ten naturalny sport nie stanowi zagrożenia dla przyrody. Jednak w kontekście wielu innych użytkowników lasów jest to czynnik, którego nie należy pomijać. Niniejszy artykuł ma na celu przekazanie instruktorom Y+S wskazówek, jak unikać zagrażania florze i faunie.

Niniejszy tekst podzielony jest na cztery artykuły:

1. Gatunki dzikich zwierząt i ptaków, z którymi stykają się uczestnicy biegów na orientację
2. Obszary wrażliwe
3. Implikacje dla wytyczania tras
4. Ekologiczny kalendarz biegów na orientację

Pierwsze dwa artykuły dotyczą biologii dzikich zwierząt i podstaw ekologii. Dwa ostatnie artykuły zawierają praktyczne wnioski i korzyści wynikające z powyższych informacji. Różnorodne przykłady map, zwłaszcza w artykule „Konsekwencje dla wytyczania tras”, podkreślają kluczowe przesłania tekstu. Zróżnicowane lokalizacje punktów kontrolnych stanowią podstawową strukturę każdej trasy biegów na orientację. Prawdziwe wyzwanie umysłowe polega jednak na problemach związanych z wyborem trasy, przed którymi staje zawodnik, oraz na wymaganiach nawigacyjnych samej trasy. Malownicze trasy dojazdowe do startu i mety oraz ich lokalizacja dopełniają wrażenia z biegu na orientację. Z ekologicznego punktu widzenia konieczne jest teraz porównanie tras, lokalizacji punktów kontrolnych, miejsc startu i mety z celami ochrony przyrody określonymi w artykułach:

• Gatunki dzikich zwierząt i ptaków, z którymi ma kontakt uczestnik biegu na orientację
• Obszary wrażliwe pod względem terenowym

zostały uwzględnione w sposób harmonijny. Układ trasy stwarza ku temu najlepsze możliwości. Odpowiedzialność osoby wyznaczającej trasę jest zatem ogromna.

Istotną podstawą do opracowania niniejszego dokumentu była między innymi broszura „Der OL-Läufer als Waldbenützer” (Biegacz orientacyjny jako użytkownik lasu) przedstawiona przez grupę roboczą „Waldbenützung” Szwajcarskiej Federacji Biegów Orientacyjnych w 1982 roku.

Uwagi końcowe

Samo zapoznanie się z tymi artykułami nie wystarczy, aby przekształcić bieg na orientację – sport na łonie natury – w „sport na rzecz ochrony przyrody”. Tylko ci, którzy nauczą się doświadczać i rozumieć przyrodę, mogą ją chronić i szanować. Szczególnie instruktorzy biegów na orientację z programu Y+S wraz ze swoimi młodymi zawodnikami mają ku temu najlepsze możliwości. Program towarzyszący kursowi sportowemu, obejmujący gry i obserwację ptaków oraz spacery po lesie wraz z leśnikami, myśliwymi, ornitologami i biologami, może wzbogacić i zainspirować młodzież.

W celu dalszego doskonalenia zawodowego instruktorzy Y+S mają dostęp do bogatej oferty kursów organizowanych przez organizacje zajmujące się ochroną przyrody oraz do szerokiej gamy literatury specjalistycznej. Osobiste zaangażowanie w działalność takiej organizacji może również w znacznym stopniu przyczynić się do pogłębienia wiedzy ekologicznej.

Planując testy wytrzymałościowe i specjalistyczne obozy sportowe, zaleca się jak najwcześniejszy kontakt z ekspertem nadzorującym. Osoba ta może pomóc w rozstrzygnięciu otwartych kwestii dotyczących korzystania z lasu oraz podać dane kontaktowe myśliwych, leśników, biologów, ekologów, ornitologów, urzędów i organizacji zajmujących się ochroną przyrody.

Źródło:

Treść: Herbert Bühl, ekspert Y+S, Schaffhausen Youth and Sport, 1986, broszura dotycząca podręcznika dla liderów

prawa autorskie: ESSM, Magglingen, www.ehsm.ch