Actieve speeltuinen

De opbouw van de speeltuin bepaalt het speelgedrag

Speeltoestellen

In dit artikel stellen we enkele speelruimtes voor die kinderen stimuleren en uitdagen.

Het ‘Play on Saturday’-model laat zien hoe het voortdurende werk met kinderen, de totstandkoming van een speelplaats en een overvloed aan speelactiviteiten op elkaar inwerken.

Soorten speelplaatsen

Veelvoorkomende speelplaatsen

Het gedrag wordt geroutiniseerd tot uitsluitend motorische activiteiten
Aanpassing aan bestaande structuren wordt versterkt; het is niet mogelijk om de omgeving en de omstandigheden te veranderen
Bewegen wordt aangemoedigd, maar agressief gedrag ook, als gevolg van louter "competitieve spelletjes na het rennen" en de onveranderlijke structuren
Er ontstaat verveling die blijft aanhouden

Actieve speelplaatsen

a) onder toezicht: veel goede speelplaatsen staan onder toezicht, omdat er veel materiaal en gereedschap nodig is. De begeleider speelt in deze gevallen een belangrijke stimulerende rol.

b) Zonder toezicht: hoe vaster de speeltoestellen staan en hoe minder materiaal er is, hoe meer de kinderen ‘op eigen houtje’ spelen, maar bepaalde ervaringen worden daardoor niet mogelijk gemaakt.

De begeleider op de speelplaats moedigt aan, begeleidt en ondersteunt

Afhankelijk van hoe veranderlijk of vaststaand, stimulerend of saai de structuur van de Robinson-speeltuin is, zal spelen in de hierboven beschreven zin mogelijk zijn.

Sommige Robinson-speeltuinen zijn sterk gericht op het 'Wilde Westen' met blokhutten, forten en tenten, en moedigen kinderen daardoor automatisch aan tot vecht- en 'moordspelletjes'. Ze stimuleren

clichématige ideeën en indianenromantiek aan en hebben niets te maken met animatie in onze zin. Andere Robinson-speeltuinen zijn in de eerste plaats niet zo vormend, sommige staan onder toezicht, en de speelervaringen op Robinson-speeltuinen zijn meestal in de trant van:
Bewegings- en balspelen – toneelspel – verstoppertje – barbecue … Soms wordt er ook gewerkt met klei, verf en hout

De nadruk ligt op knutselactiviteiten, wat veelzijdige speelervaringen mogelijk maakt.
Een nadeel van dit soort speelplaatsen is vaak de enorme hoeveelheid materiaal en gereedschap die wordt verspild. Ook zijn ze soms het doelwit van vernielzucht van anderen en van de kinderen die er spelen. De reden hiervoor ligt wellicht in het gebrek aan dergelijke speelplaatsen, waardoor deze als open ruimte fungeren.
Als er veel van dergelijke plekken zouden zijn – waardoor de hele woonomgeving flexibeler en beter in te richten zou zijn – zou vandalisme niet nodig zijn.

De ervaring van „avontuurlijke speelsituaties“, bijvoorbeeld het ontdekken van nieuwe dingen, staat centraal in de speelervaring.
Hier wordt de veranderlijkheid van de omgeving in de praktijk getest; hier is nauwelijks sprake van kant-en-klare speeltoestellen, alles wordt door de kinderen zelf ontworpen. Een speelplaats in de zin van een afgebakende ruimte is nauwelijks zichtbaar; de natuur is de beste speelplaats.

Avontuurlijke speelplaatsen kunnen de voortdurende negatieve invloed van de stedelijke architectuur enigszins compenseren.

Op het platteland zouden speelplaatsen in de eerste plaats overbodig moeten zijn

Hoe kindvriendelijker de woonomgeving, hoe overbodiger een speelplaats

Problemen en kansen bij het aanleggen van een speelplaats:
Voldoende gemotiveerd volwassen personeel
Officiële procedures voor grond, bestemming, enz.
Geld – en het aanschaffen van materialen

Medeplanning en het betrekken van de kinderen

Deze punten vormen echter ook de KANSEN om contact en communicatie in de eigen omgeving tot stand te brengen, bewustwording van problemen te creëren, gemeenschappelijke doelen te stellen en deze te bereiken = ERVARING VAN SUCCES.